Abonneer nu

Zondag 29 maart

Lieve papa,

Het is even geleden dat ik bij je in de lucht kwam, het spijt me. Ik ben er. Wat ik me gisteren opeens af vroeg, ik val maar met de deur in huis, is of je me nog zou herkennen. Ik zie er nog hetzelfde uit, maar van binnen voel ik me anders dan toen ik je voor het laatst zag.

Jouw dood heeft daar zeker mee te maken, maar het voelt niet eerlijk om jou de schuld te geven. Ik denk dat het verlies van een ouder je verandert. Je hoort bij een nieuwe groep met bijhorende kenmerken. Maar wat daarna kwam, is mijn eigen werk. Eigenlijk ben ik niet verandert, maar meer mezelf geworden.

Toen ik mijn bedrijf verkocht had en bij je in Den Haag kwam wonen, hebben we het veel gehad over wat daarna zou komen. Ik had me verheugd op een nieuw begin, een blanco canvas. Ik kreeg de zorg voor jou. Maar jij had geen zorg nodig, je kon het alleen. Dat ik nu de boodschappen deed, kookte en je naar doktersafspraken reed, was geen noodzaak maar een prettige, tijdelijke bijkomstigheid.

Ik deed het graag. Wat het me kostte, daar hadden we het niet over. Ik wilde jou niet met de last daarvan belasten. Al liet mijn lichaamstaal soms weinig aan de verbeelding over. Maar je zag niet zoveel, dus dat misschien ook niet.

Ik denk dat ik het zelf ook niet echt wist. De echte impact van een langzaam (of snel) aftakelende ouder, het naderende afscheid. Ik wilde de zorg voor jou, voor mijn gezin en een verbouwing combineren met het starten van een nieuw bedrijf. Dat lukte natuurlijk niet.

Had ik maar minder gewild. Wetende dat het jouw laatste maanden waren, had ik misschien andere keuzes gemaakt. Of niet, want ik denk nou eenmaal altijd dat ik meer moet doen.

Toen je er niet meer was, voelde ik me verloren. Ik zag de volgende stap niet. Ik vond de oplossing bij Yinx, een coachopleiding en persoonlijk ontwikkelingsproces in één. Hier ontdekte ik wat ik al die jaren had gemist. Ik raakte mijn onrust kwijt door te creëren. Mijn deelneming, zie ik je denken. Je hebt een hobby. Voor jou telt alleen kunst met een grote K.

En omdat ik wil dat je het begrijpt en jouw goedkeuring belangrijk voor me is, begin ik over mijn coaching. Daarvoor is wel een verdienmodel. Ik begeleid mensen naar de antwoorden die ze al in zich hebben. Ik kom niet met de oplossingen, maar met de vragen. Je kijkt me aan. Juist, juist. En daar betalen mensen je voor?

Dit is mijn angst. Je spaarzame complimenten, je zuinige waardering. Het kan altijd beter. Een hardnekkig patroon. En ook een cliché. De bevoorrechte millennial, niet gezien in haar creativiteit en gevoeligheid, op zoek naar betekenis. We zijn met velen, pap. Wat een luxeprobleem.

Maar ik wil geen normale baan. Kan ook niet meer, daarvoor trek ik al te lang mijn eigen plan. Dit is wat ik doe voor de wereld. Ik creëer en ik help vrouwen uit het malletje breken van geïnternaliseerde verwachtingen, van wat ze denken te moeten zijn.

En dan betrap ik mezelf. Want ondanks dat je er niet meer bent, wil ik nog steeds dat je me begrijpt, dat je het goedkeurt.

(H)erken je deze versie van mij? Zullen we een teken afspreken? Als ik deze week een eekhoorn spot, dan weet ik dat je me ziet.

Tot snel lieve pap.

Abonneer nu

Den Haag, 6 maart 2026

Lieve papa,

Gisteren fietste ik langs je huis. Het staat in de steigers. Je versleten tapijt is eruit gerukt. Er zijn nieuwe kozijnen en ramen van hr++ glas. Heb je het gezien?

Jouw lieve huis, het huis waar ik ben opgegroeid. Het huis waar ik je graag uit wilde, maar waar je tot het einde gebleven bent. Het is vreemd hoe ik nu meer begrip heb voor je keuzes. De trappen, het stof, de tocht, de regen binnen. Het waren voor jouw geen redenen om te vertrekken.

En ik snap het nu beter. Nu jouw huis niet meer van mij is, kan ik verlangen naar de lekkende kraan. Naar het gereutel van de radiator en de schimmelige bijkeuken. Een kopje koffie met drie klontjes en twee broodjes hausmacher, dik boter alsjeblieft.

In 1993 betrokken we het huis aan de van Stolkweg. Een bescheiden villa in de mooiste buurt van Den Haag. Scheveningen moet ik zeggen. Ik zeg bescheiden omdat het de kleinste villa in de straat was. Liefkozend Villa Mignon gedoopt door de eigenaar en grondlegger van het van Stolkpark, Mr Thomas van Stolk, net als jij advocaat.

Het hele vermogen ging in dat huis, met als resultaat dat er geen budget was voor de nodige renovatie. We woonden op stand in een huis met grootschalig, achterstallig onderhoud en dat is eigenlijk altijd zo gebleven.

We kwamen niets te kort, maar de status die hoorde bij het wonen in die villa en de vooroordelen die daarbij horen, waren niet op ons van toepassing. Geen puissante rijkdom of overdaad, het kapitaal zat in het huis. En ook dat is altijd zo gebleven. Zelfs toen het einde nabij was, durfde je geen geld uit te geven. Altijd bang voor schaarste. Je bleef erbij dat AH Babi pangang met bami was wat je liefste at. En broodjes paling, dat dan weer wel.

We hebben je geliefde huis verkocht, het kon niet anders lieve pap. Zelf bewonen was geen optie: te duur, te veel herinneringen. We hebben alles opgeruimd. Hannes koopt alles heeft ons geholpen. Je kostbare antiek leverde niets op, je paperassen gingen de papierbak in.

Soms ben ik bang dat ik te rigoureus ben geweest.

Ik kan ineens verlangen naar die ordners met uitgeprinte e-mails. Naar mijn telefoonnummer in jouw handschrift op een geeltje. Op je nachtkastje, omdat je bang was het te verliezen.

Ik heb geprobeerd mijn frustratie en verdriet op te ruimen. Ik dacht dat ik het kon meegegeven met het grofvuil. Een stapeltje van jouw papieren op mijn bureau, die vervloekte afstandsbediening waar je niet mee overweg kon naast mijn tv. Hadden ze me nu troost geboden?

De oude serre is afgebroken. De mooiste kamer van het huis, waar we nooit zaten. Hij heeft plaats gemaakt voor een grote uitbouw. Ik denk dat het mooi wordt. Jij zou het afschuwelijk vinden. Zo lang het niet bewoond wordt, zit ik soms stiekem in de tuin. Ik voel je aanwezigheid er nog. Wat doen we als het af is en de nieuwe bewoners er wonen? Misschien kan ik bij lieve buurvrouw zitten. Kom je me daar zoeken pap?

Volgende week vertel ik je weer over mij, ik ben niet zo in de stemming. Over de stand van de wereld wil ik het ook niet hebben. Als ik er meer duiding aan kan geven, ben je de eerste die het hoort.

Liefs H

Lieve papa,

Het is krokusvakantie, jouw lievelingsvakantie en bron van mijn fijnste jeugdherinneringen: de skivakantie. Met zijn viertjes in jouw geliefde Renault naar Zwitserland. Helemaal tot aan de nok gevuld, want jij weigerde te rijden met een oma-doos (dakkoffer). Cassettebandjes met muziek uit de jaren ’60 en ’70. Anneke Grönloh (Brandend zand) en Dusty Springfield. Voorin rookten jij en mama de ene sigaret na de andere, dat mocht toen nog, geloof ik.

Vanuit Den Haag reden we in één ruk door naar Luxemburg om goedkoop te tanken en sigaretten te kopen. Aan plaspauzes deed je niet. Na een uur of tien goed doorrijden, arriveren we in Lauterbrunnen, hier begint de magie. Vanuit dit dorpje gelegen in Berner Oberland, vertrekt het treintje naar onze eindbestemming: Wengen. Jij zet de auto weg, wij plassen, eindelijk. Meestal is het wit, altijd is de lucht er fris, zijn de bergen er hoog. Je hoort de watervallen suizen.

Onze trein rijdt het station binnen en het laatste stukje van onze reis begint. De spullen gaan mee en in tien minuten tuffen we naar boven. De aankomst in Wengen is een sprookje. Een pittoresk bergdorpje zonder auto’s, super charmant. Ons hotel, het Victoria Lauberhorn, een knus familiehotel met vloerbedekking op de muur, staat midden in het dorp. We worden warm verwelkomd door de eigenaren. Jullie zijn groot geworden!

Wat maakte deze vakanties zo fijn? Buiten zijn, bewegen, gezelligheid met de andere Nederlandse gezinnen en kinderen die we hier ieder jaar treffen. Heisse choci of Ovomaltine (wie kent het nog?), käseschnittes, bronzen, zilveren en gouden sterren. En de gelukkige momenten met ons gezin.

Want tijdens deze vakanties was jij op je best. Ontspannen, gezellig, onbezorgd. Je liet zorgen en verantwoordelijkheidsgevoel achter bij de auto. Dat voelden we allemaal, al kon ik dat destijds niet zo benoemen. Toen ik je hier later vroeg, ontkende je. Maar het was echt zo.

Het was een kostbare vakantie maar voor jou het hoogtepunt van het jaar. De rest van de vakanties brachten we daarom door in Nederland. Voor mama hoefde dit niet zo, die wilde ook wel eens iets anders. Maar ze berustte in haar lot, was blij dat het gezellig was.

Mijn liefde voor goede hotels hier is geboren. Voorgoed verpest. Het gevoel van een gastvrij hotel, de warmte, de sfeer, het ontbijtbuffet. Al is het Victoria Lauberhorn in mijn nostalgische dromen ongetwijfeld mooier geworden dan het in werkelijkheid was.

Vorig jaar, toen jouw verlies nog vers was, zijn we voor het eerst gaan skiën met de kinderen. Ik wilde per se naar zo’n hotel. Mijn kinderen diezelfde warme ervaring meegeven. Ze meenemen naar mijn gelukkigste jeugdherinneringen met jou en ze herleven. Ons geliefde hotel bleek vergane glorie en verblijven in mondaine Zwitserse dorpjes bleek financieel niet haalbaar. Maar ik vond iets leuks in Oostenrijk en iedereen genoot. Je zou het prachtig hebben gevonden. Je werd gemist en het bracht me even dichter bij je.

Ook dit jaar gingen we, met kerstmis, op jouw verjaardag. Dat kan nu jij er niet meer bent. Het was weer heerlijk, al heb ik ons Victoria Lauberhorn nog niet gevonden. Maar de kinderen zijn besmet met het wintersportvirus. Ook voorgoed verpest, want ze gaan niet voor minder dan een ontbijtbuffet.

Dit is jouw invloed, pap.
En dit is het voor nu. Tot de volgende.

Liefs,
H

Lieve papa,

Sinds jij voor het laatst de krant las, of ik hem je voorlas, is er veel verandert in de wereld. Ik weet niet wat je meekrijgt, of je nog meekijkt. Zegt het me als het te snel gaat.

Deze week kwamen wereldleiders bijeen in Davos. Het gesprek van de dag was Groenland. Daar heeft President Trump (wist je dat hij herkozen was?) om irrationele redenen zijn zinnen op gezet. Mark Rutte heeft hem hier vanaf weten te praten, voor nu. De Europese leiders kunnen opgelucht ademhalen en de bilspieren weer even ontspannen, tot de volgende crisis zich aandient.

Nog meer dan voorheen voel ik me hopeloos door het gebrek aan leiderschap in ons land, op ons continent. Fatsoen, afspraken, het Internationaal recht, niets lijkt meer te gelden. Je zou het met lede ogen aanzien.

Denk je dat er iemand ‘op’ zit? Denk je dat de Britten of de Fransen achter de schermen hard bezig zijn? Of Donald Tusk misschien? Dat lijkt me wel een capabele man. Het zou fijn zijn als je me gerust kon stellen, mijn glas is halfleeg deze week.

Heb je meegekregen dat kabinet Jetten in de maak is? Dat had je vast niet zien aankomen. Ik had graag een discussie met je gevoerd over het sociaal-liberalisme vs. het neo-liberalisme van jouw geliefde VVD. Je bent geen fan van mevrouw Yesilgöz, dat denk ik. Je zou me ongetwijfeld hebben gevraagd voor je te stemmen op een nette VVD’er. ‘Meisje’ Hermans of een andere ‘mans’.

On the positive note: de afbraak van de PVV lijkt eindelijk ingezet en nog wel van binnenuit. Zeven afvalligen, onder leiding van Gidi Markuszower (enge man), zijn uit de fractie gestapt. Ze houden hun zetels (zou niet moeten kunnen) en gaan op eigen kracht verder onder een andere nationalistische vlag. Mijn deelneming, hoor ik je zeggen (sarcasme.)

Maar genoeg hierover. Met de kindjes gaat het goed, de jongens hebben net de cito-toetsen achter de rug. We zijn vooral nieuwsgierig of alle energie die we hebben gestoken in Jip zich gaat uitbetalen. Mijn gevoel zegt van wel. Hij zit lekker in zijn velletje en de nieuwe juf is een wereld van verschil. Willem doet zijn ding, als altijd, mijn makkelijke middelste. Nee, ik zie hem niet over het hoofd.

Liz gaat nu ook naar school, wist je dat al? Ze schreeuwt minder, ik denk dat het de frustratie was van iemand die meer wil, dan ze mag. Al maanden klaar voor school, maar veroordeeld tot de kleintjes op de peuterspeelzaal. Ik zou ook schreeuwen.

Nu zou je me vragen hoe het mijn winkel gaat. Of ik nog nieuwe klanten en omzet heb gerealiseerd. Je advies om een advertentie in de Scheveninger te plaatsen heb ik nog altijd niet ter harte genomen. God, ik mis je goed bedoelde, slechte adviesen.

De waarheid is dat ik even vastgelopen ben deze week. Gedwaald in mijn creativiteit en onzekerheid. Het voelt nog turbulent. Maar is dat niet precies hoe ‘opnieuw beginnen’ hoort te zijn? Als zichtbare vooruitgang op zich laat wachten, struin ik het internet af naar vacatures waar ik niet op wil solliciteren. Geduld was nooit mijn kwaliteit. Leek ik maar wat meer op jou.

Zo pap, je bent weer een beetje bij. Nu zou ik je vragen of je nog iets hebt meegemaakt. De krant gelezen, die en die gebeld, een boodschapje gedaan?
Houd je taai lieve vader. Tot volgende week.

Liefs H

Subscribe now